my.gov.uz орқали чиқишга чеклов ва ижро ҳужжатлари бўйича қарздорликни бепул текшириш ҳамда тақиқ аниқланса, қаерга мурожаат қилиш ҳақида.
Тошкент, Ўзбекистон — Хорижий паспорт, виза ва сотиб олинган чипта фуқаронинг мамлакатдан чиқиб кета олишини кафолатламайди. Агар унинг зиммасида ижро этилмаган суд қарори бўлса, чет элга чиқиши вақтинча чекланиши мумкин. Кўпчилик бундай қарздорлик ҳақида паспорт назоратида билиб қолади.
Бу чоранинг ҳуқуқий асоси — «Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида»ги Қонуннинг «Қарздор — жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикасидан чиқишини вақтинча чеклаш» деб номланган 42¹-моддаси. Идоралар ўртасидаги ҳамкорлик тартиби Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси, Ички ишлар вазирлиги ва Давлат хавфсизлик хизмати Чегара қўшинлари ўртасидаги ҳамкорлик тўғрисидаги Низом билан белгиланган. Низом Адлия вазирлиги томонидан 2019 йил 12 ноябрда 3196-сон билан рўйхатга олинган. Чеклов бор-йўқлигини Интерактив давлат хизматлари ягона портали — my.gov.uz орқали онлайн текшириш мумкин.
Ушбу материалда чиқиш тақиқи нима учун қўйилиши, уни ва қарздорликни қандай текшириш, чеклов аниқланса нима қилиш кераклиги ҳамда онлайн текширув қайси ҳолатларни қамраб олмаслигини кўриб чиқамиз.
Мазмуни
№1. Ўзбекистондан чиқиш нима учун тақиқланиши мумкин
Фуқаро суд ҳужжати асосида берилган ижро ҳужжатини ёки ўзи ижро ҳужжати ҳисобланган суд ҳужжатини узрли сабабсиз бажармаса, унинг Ўзбекистондан чиқиши вақтинча чекланиши мумкин. Бу чора Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси олиб борадиган ижро иши доирасида қўлланилади.
Ижро ҳужжати суд ёки бошқа орган қарорини мажбурий тартибда ижро этиш учун асос бўладиган ҳужжатдир, масалан, ижро варақаси. Ижро иши эса бундай мажбурий ижро тартиби бўлиб, уни Мажбурий ижро бюроси (МИБ) давлат ижрочиси олиб боради.
Бюро қарзни ўз ташаббуси билан ундирмайди. Бюро бўлинмаси бошлиғи Насимхон Бурхонов Kun.uz нашрига тушунтирганидек: «Мажбурий ижро бюроси пул ёки қарз ундириш билан шуғулланадиган ташкилот эмас». Бюро аллақачон чиқарилган қарорларни ижро этади, чет элга чиқишни чеклаш эса бундай ижронинг воситаларидан биридир.
№2. Қарз бўлса, чиқиш автоматик равишда тақиқланадими
Йўқ. Ижро ҳужжатлари бўйича қарздорликнинг ўзи фуқаронинг Ўзбекистондан чиқиши тақиқланганини англатмайди. Чеклов ижро иши доирасида алоҳида қарор билан қўйилади, шунинг учун унинг бор-йўқлигини қарздорликдан алоҳида, мустақил равишда текшириш керак.
Қарздорликни текшириш ва чиқишга чекловни текшириш my.gov.uz порталидаги икки хил хизматдир. Биринчиси шахснинг ижро иши тизимида қарзи бор-йўқлигини кўрсатади. Иккинчиси унга нисбатан мамлакатдан чиқишга вақтинча чеклов қўйилган-қўйилмаганини кўрсатади.
Шахснинг қарзи бўлиши, лекин чиқиш тақиқи бўлмаслиги мумкин. Аксинча ҳолат ҳам учрайди: қарз тўланган, бироқ чеклов тизимда ҳали олиб ташланмаган. Шу боис сафардан олдин ҳар иккала текширувдан ўтиш тавсия этилади.
№3. Ўзбекистондан чиқиш тақиқини онлайн қандай текшириш мумкин
Чиқиш тақиқини my.gov.uz порталидаги «Ижро ҳужжатлари бўйича қарздорлик мавжудлиги сабабли Ўзбекистон Республикасидан чиқишга вақтинча чекловни текшириш» хизмати орқали аниқлаш мумкин. Бунинг учун тизимга кириб, сўров юбориш керак. Жавоб автоматик берилади, хизмат бепул, ҳужжат талаб қилинмайди.
Хизматни Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси кўрсатади. Ариза берувчи порталда рўйхатдан ўтади ёки авторизациядан ўтиб сўров юборади. Шундан сўнг тизим мамлакатдан чиқишга вақтинча чеклов бор-йўқлиги ҳақида автоматик жавоб беради.
№4. Ижро ҳужжатлари ва алимент бўйича қарздорликни қандай текшириш мумкин
Ижро ҳужжатлари, жумладан алимент бўйича қарздорликни my.gov.uz порталидаги «Ижро ҳужжати ва алимент бўйича қарздорликни текшириш» хизмати орқали аниқлаш мумкин. Тизимга кириб сўров юборилгач, ижро иши тизимида қарз бор-йўқлиги ҳақида автоматик жавоб берилади. Хизмат бепул.
Хизматни Мажбурий ижро бюроси кўрсатади. Унинг ҳуқуқий асоси сифатида Президентнинг 2019 йил 12 мартдаги «Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатлари ижроси самарадорлигини янада ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4236-сон қарори кўрсатилган.
Қарздорликни текшириш чиқиш тақиқини текшириш ўрнини босмайди. У фақат қарз мавжудлигини кўрсатади. Чет элга чиқиш чекланган-чекланмаганини билиш учун алоҳида хизматдан фойдаланиш керак («Ўзбекистондан чиқиш тақиқини онлайн қандай текшириш мумкин» блокига қаранг).
№5. my.gov.uz дан ташқари қарз ва чиқиш тақиқини яна қаерда текшириш мумкин
my.gov.uz порталидан ташқари, қарздорлик ва чекловлар ҳақидаги маълумотни mib.uz сайти ҳамда Мажбурий ижро бюросининг MIB.UZ мобил иловаси орқали олиш мумкин. Бу каналларнинг барчаси Бюро маълумотларига таянади ва фуқарога нисбатан ижро ишлари бўйича долзарб маълумотни кўрсатади.
Kun.uz маълумотига кўра, mib.uz сайти ва MIB.UZ иловасида қарздорлик бор-йўқлигини текшириш ҳамда чет элга чиқиш тақиқи ҳақида билиш мумкин. Бу усулларнинг барчаси Мажбурий ижро бюроси маълумотларига асосланади.
Ижро иши тарафлари учун my.gov.uz порталида Бюронинг электрон хизмати ҳам ишлайди. У орқали иш бўйича батафсил маълумот олиш ва давлат ижрочисига мурожаат юбориш мумкин.
№6. Тизим чиқиш тақиқини кўрсатса, нима қилиш керак
Агар текширув чеклов борлигини кўрсатса, у қайси ижро иши доирасида қўйилганини аниқлаб, шу ишни олиб бораётган давлат ижрочисига мурожаат қилиш керак. Иш тафсилотлари ва электрон мурожаат my.gov.uz даги Мажбурий ижро бюроси хизмати орқали мавжуд, маълумот учун 1107 рақамига қўнғироқ қилинг.
Чеклов қайси ижро иши доирасида қўйилган бўлса, ўша иш доирасида олиб ташланади. Шу сабабли биринчи навбатда қайси қарор ижро этилмагани ва ишни ким олиб бораётганини аниқлаш лозим.
№7. Қарз тўлангач, дарҳол чет элга чиқиш мумкинми
Қарзнинг тўланиши тақиқни дарҳол бекор қилмайди. Сафардан олдин давлат ижрочиси чекловни расман олиб ташлаганига ва маълумотлар тизимда янгиланганига ишонч ҳосил қилиш керак. Бунинг учун my.gov.uz орқали бепул текширувни қайта ўтказинг.
Вақтинча чеклов ижро иши доирасида қўйилади ва худди шу тартибда бекор қилинади. Сўнгра бу маълумот чегарадан ўтишни назорат қилувчи идораларга етказилади. Агар қарз сафардан сал олдин тўланган бўлса, маълумотлар ҳали янгиланмаган бўлиши мумкин.
Амалий тартиб: қарзни тўланг, давлат ижрочисини хабардор қилинг, чеклов олиб ташланишини кутинг ва чипта сотиб олиш ёки аэропортга йўл олишдан олдин my.gov.uz орқали ҳолатингизни қайта текширинг.
№8. Онлайн текширув чиқишга оид барча чекловларни кўрсатадими
Йўқ. my.gov.uz хизмати фақат ижро ҳужжатлари бўйича қарздорлик билан боғлиқ вақтинча чиқиш чекловларини кўрсатади. Фуқаронинг чет элга чиқиши қонунчиликда назарда тутилган бошқа асослар билан ҳам чекланиши мумкин, улар бу онлайн текширувга кирмайди.
Хизмат номининг ўзи унинг қамровини аниқ кўрсатади: чеклов «ижро ҳужжатлари бўйича қарздорлик мавжудлиги сабабли» қўйилган бўлиши керак. Салбий натижа бундай чеклов йўқлигини билдиради. У бошқа асослар бўйича чекловлар йўқлигини кафолатламайди.
Агар фуқарода чет элга чиқиши бошқа сабаб билан чекланган бўлиши мумкин деган асос бўлса, бу маълумотни тегишли ишни олиб бораётган органдан аниқлаштириши лозим.