Тошкент, Ўзбекистон — 2025 йилда Ўзбекистонда қарийб 5 миллион киши норасмий секторда меҳнат қилган. Бундай ишчилар учун бу пенсия, ҳақ тўланадиган касаллик таътили, ҳомиладорлик ва туғиш нафақалари ҳамда қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ижтимоий ҳимоя чораларидан фойдаланиш имкониятларини чеклаши мумкин. Бу ҳақда Ўзбекистондаги БМТ Тараққиёт дастури (БМТТД) хабар берди.
Шу шароитда БМТ Тараққиёт дастури Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан ҳамкорликда давлат меҳнат инспекторларини тайёрлаш бўйича ихтисослаштирилган дастурни ишга туширди. Ташаббус БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадлари бўйича Қўшма жамғармасининг молиявий кўмаги асосида амалга оширилмоқда.
Ўқувлар меҳнат инспекциясининг касбий салоҳиятини ошириш, халқаро меҳнат стандартларини жорий этиш ва меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилишни кучайтиришга қаратилган. Инспекторлар норасмий бандликни аниқлаш, хавфларни баҳолашни ҳисобга олган ҳолда текширувлар ўтказиш, маълумотлар ва рақамли воситалар билан ишлаш, терговга оид интервьюлар ўтказиш, низоларни ҳал қилиш ва далилларни ҳужжатлаштириш бўйича кўникмаларини такомиллаштиради.
БМТТДнинг Ўзбекистондаги Доимий вакили Акико Фудзиянинг сўзларига кўра, меҳнат инспекцияси давлат сиёсатини ходимларни амалий ҳимоя қилишга айлантиришнинг бевосита воситаларидан бири ҳисобланади. Унинг таъкидлашича, расмий бандликка ўтиш одамларнинг ижтимоий ҳимоядан фойдаланиш имкониятларини кенгайтиради, самарали инспекция эса қоидаларга риоя қиладиган корхоналар учун янада тенг шароитлар яратилишига хизмат қилади.
Дастур Ўзбекистонда янги Меҳнат кодексига мувофиқ меҳнат инспекцияси тизими ваколатлари кучайтирилаётгани ва Давлат меҳнат инспекцияси вазифалари кенгайтирилаётгани шароитида ўтказилмоқда. Ўқувлар инспекторларга янги вазифаларни изчил ва халқаро меҳнат стандартларини ҳисобга олган ҳолда бажаришга ёрдам бериши кутилмоқда.
Мамлакатнинг барча ҳудудларини намоянда қилувчи давлат меҳнат инспекторларидан иборат икки гуруҳ Тошкентда 2026 йил 23–25 ва 28–30 сентябрь кунлари таҳсил олмоқда. Машғулотларни БМТТДнинг меҳнат инспекцияси масалалари бўйича халқаро эксперти Хавьер Барберо олиб бормоқда.
БМТТД меҳнат муносабатлари соҳасидаги ислоҳотларни амалда таъминлашга қаратилган институтларни мустаҳкамлаш ва Давлат меҳнат инспекциясини профессионаллаштириш мақсадида Бандлик ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан ҳамкорликни давом эттиради.
Ўқувлар БМТнинг «Ўзбекистонда расмий бандликка адолатли ўтишни таъминлаш учун муносиб иш ўринларини яратишни жадаллаштириш ва ижтимоий ҳимояни кенгайтириш» қўшма дастури доирасида ўтказилмоқда. Дастур БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадлари бўйича Қўшма жамғармаси томонидан молиялаштирилади. БМТТД, шунингдек, Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишга ҳисса қўшган Европа Иттифоқи ва мамлакатлар ҳукуматларига миннатдорлик билдирди.