Тошкент, Ўзбекистон — Осиё тараққиёт банки (ОТБ) ва Ўзбекистон мамлакатнинг тақсимловчи электр тармоқларини модернизация қилиш учун 200 миллион долларлик кредит ажратиш тўғрисидаги битимни имзолади. Маблағлар инфратузилмани янгилаш, электр энергияси йўқотишларини камайтириш ва талаб ортиб бораётган шароитда электр таъминоти ишончлилигини оширишга йўналтирилади.
Битим 15 октябрь куни Бангкок шаҳрида ОТБ президенти Масато Канда ҳамда Ўзбекистон Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қўчқоров томонидан имзоланди.
Дастур бутун мамлакат бўйлаб тақсимловчи электр тармоғининг 60 та муҳим подстанциясини модернизация қилиш, шунингдек, рақамли бошқарув тизимларини жорий этишни назарда тутади. Инфратузилманинг янгиланиши электр энергияси йўқотишларини камайтириш, трансформаторлардаги ортиқча юкламани пасайтириш ва хонадонлар, корхоналар ҳамда давлат муассасаларини барқарор электр энергияси билан таъминлашни яхшилаши кутилмоқда.
ОТБ баҳолашича, дастурни амалга ошириш камида 3,3 ГВт қувватга эга янги қайта тикланувчи энергия манбаларини электр тармоқларига улаш учун ҳам шароит яратади. Иссиқхона газлари чиқиндиларини ҳар йили карбонат ангидрид эквивалентида қарийб 23 минг тоннага камайтириш кутилмоқда.
Модернизация зарурати иқтисодиётнинг ўсиши, шаҳарларнинг кенгайиши ва электр энергияси истеъмолининг ортиши билан боғлиқ. Эскирган ускуналар ва тармоқлардаги ортиқча юклама ишончли электр таъминотини таъминлаш ҳамда қайта тикланувчи энергетиканинг янги объектларини тармоққа улашни қийинлаштирмоқда.
Ускуналарни янгилашдан ташқари, дастур «Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» АЖнинг инфратузилмадан фойдаланиш соҳасидаги салоҳиятини мустаҳкамлаш, бошқарув ва молиявий назоратни такомиллаштириш, шунингдек, ходимлар малакасини оширишни ҳам қамраб олади. Ходимларни ўқитиш ва аёлларнинг энергетика соҳасидаги иштирокини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилади.
Лойиҳа ОТБ ва Жаҳон банкининг ўзаро тўлиқ ишонч доираси (Full Mutual Reliance Framework — FMRF) механизми асосида Ўзбекистонда амалга ошириладиган биринчи энергетика ташаббуси бўлади. Шунингдек, бу мамлакат энергетика секторида натижаларга асосланган молиялаштириш дастурининг биринчи намунасидир.
ОТБ лойиҳанинг асосий кредитори сифатида иштирок этади. Жаҳон банки эса октябрь ойининг охирроғида ўз Директорлар кенгашига қўшимча 100 миллион доллар молиялаштириш ажратиш тўғрисидаги таклифни тақдим этишни режалаштирмоқда.
Янги дастур ОТБнинг Ўзбекистон энергетика соҳасини кўп йиллар давомида қўллаб-қувватлаш сиёсатининг давоми ҳисобланади. 2010 йилдан буён банк мамлакатга ушбу соҳада жами 3,4 миллиард доллардан ортиқ молиялаштириш ва кафолатлар тақдим этган.
Лойиҳа қайта тикланувчи энергетикани ривожлантириш ва энергия самарадорлигини ошириш бўйича «Ўзбекистон — 2030» стратегияси мақсадларига, шунингдек, ОТБнинг Ўзбекистон билан 2024–2028 йилларга мўлжалланган ҳамкорлик стратегиясига мос келади.