Ko‘chmas mulk obyektlari, ishlab chiqarilganiga o‘n yildan oshmagan M, N, O va G toifaga kiruvchi transport vositalari hamda maxsus avtotransport vositalari oldi-sotdisida hisob-kitoblarni yanada tartibga solishga qaratilgan yangi tartib tayyorlanmoqda. Bu — notariuslar va banklar o‘rtasida elektron ma’lumotlar almashish qoidalarini belgilaydigan Nizom loyihasi bo‘lib, asosiy maqsad bitta: pul xavfsiz bo‘lsin, shartnoma esa shaffof o‘tsin.
Loyihaga ko‘ra, shartnoma taraflari kelishuvga kelgach, xaridor yoki uning vakili bankka murojaat qilib, eskrou hisobvarag‘ini ochadi va shartnoma bo‘yicha pul mablag‘larini shu hisobvaraqqa joylaydi. E’tiborli jihati: har bir oldi-sotdi shartnomasi uchun alohida — bitta eskrou hisobvarag‘i ochiladi. Ya’ni “hammasini bir qopqa solib” yuborish yo‘q, har bir bitim alohida nazoratda bo‘ladi.
Shartnomani tasdiqlashdan oldin notarius avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali bankka elektron so‘rov yo‘llaydi. Bunda eskrou hisobvaraqda shartnoma summasiga teng mablag‘ bor-yo‘qligi real vaqt rejimida tekshiriladi. Agar hisobvaraq yopib qo‘yilgan bo‘lsa yoki mablag‘ yetarli bo‘lmasa, notarius shartnomani tasdiqlashni rad etadi. Demak, “pul keyinroq tushadi” degan gaplar bilan hujjat o‘tkazib yuborish bo‘lmaydi.
Shartnoma tasdiqlangandan keyin esa notarius bu haqda bankka elektron xabar yuboradi. Shundan so‘ng bank eskrouda turgan pulni avtomatik tarzda sotuvchining hisobvarag‘iga o‘tkazadi. Bu yerdagi mantiq oddiy: shartnoma tasdiqlanmasa — pul sotuvchiga ketmaydi, tasdiqlansa — pul kechiktirilmasdan o‘tadi.
Yana bir muhim nuqta: agar shartnoma tasdiqlanmay qolsa, xaridor yoki uning vakilining murojaati asosida eskrou hisobvaraqdagi mablag‘lar qaytarib beriladi. Ya’ni bitim amalga oshmadi — pul ham “osilib” qolmaydi.
Nizom talablarining bajarilishi ustidan Adliya vazirligi hamda Markaziy bank monitoring olib borishi ham ko‘zda tutilmoqda. Bu esa tizim ishlashiga, qoidalar qag‘ozda qolib ketmasligiga xizmat qilishi kerak.
Xulosa qilib aytganda, loyiha amaliyotga kirsa, ko‘chmas mulk va ayrim transport vositalari oldi-sotdisida pul harakati ancha muhofazali va nazoratli bo‘ladi: avval pul — eskrouda, keyin tekshiruv — real vaqtda, shundan keyingina shartnoma va to‘lov. Mana shu — bitimlarda “ishonch”ni qog‘ozdan amaliyotga ko‘chiradigan format.
Ma’lumot
Mehmon
guruhidagi foydalanuvchilar ushbu nashrga izoh qoldira olmaydi.
Yangiliklar
»
O‘zbekiston
» Ko‘chmas mulk va transport vositalari oldi-sotdisi bo‘yicha yangi tartib…
So’nggi yangiliklar
Lion Nitsani mag'lub etib, g'alabalar seriyasini uzaytirdi
Bugun, 11:52
Romano Milan Barselona himoyachisiga qiziqishini tasdiqladi
Bugun, 11:45
Bellingem faoliyatidagi eng og'ir alamini aytib berdi