Тошкент, Ўзбекистон — «Росатом» давлат корпорацияси олимлари Ўзбекистондаги Нурликон конида жойлашган литий таркибли слюдали рудаларни чиқиндисиз қайта ишлаш технологиясини ишлаб чиқди. Янги усул литийнинг 94,44 фоизини тайёр маҳсулот таркибида ажратиб олиш, шунингдек, саноат чиқиндиларидан ишлаб чиқариш жараёнида фойдаланиш имконини беради. Бу ҳақда давлат корпорацияси матбуот хизмати хабар берди.
Технологияни «Росатом»нинг илмий дивизиони таркибига кирувчи «Гиредмет» АЖ мутахассислари яратган. У литий оксиди миқдори тахминан 0,5 фоиз бўлган рудани қайта ишлашга мўлжалланган.
Ишлаб чиқувчилар таъкидлашича, анъанавий бойитиш усуллари минерал ва уни ўраб турган тоғ жинсларини хоссалари ўхшашлиги сабабли самарали ажратиш имконини бермайди. Хомашё таркибида карбонатлар миқдорининг юқорилиги ҳам қўшимча қийинчиликлар туғдиради.
Янги технологиянинг ўзига хос жиҳатларидан бири — қайта ишлашнинг оралиқ босқичида хомашё сифатида Олмалиқ кимё заводининг саноат чиқиндиси ҳисобланган фосфогипсдан фойдаланишдир. Бу ҳар йили тахминан 225 минг тонна шундай чиқиндини утилизация қилиш имконини беради.
Лойиҳанинг рудани қайта ишлаш бўйича йиллик қуввати 750 минг тоннани ташкил этади. «Гиредмет» АЖ баҳолашига кўра, бу юқори тозалик даражасига эга бўлган «ХЧ» маркали 8,5 минг тоннадан ортиқ литий карбонати ишлаб чиқаришни таъминлайди.
Технология суюқ ва қаттиқ чиқиндилар ҳосил бўлишини тўлиқ истисно қилишни назарда тутади. Қайта ишлаш жараёнида ҳосил бўладиган қолдиқлардан цемент саноати учун хомашё сифатида фойдаланиш режалаштирилган.
«Биз чиқиндисиз моделни яратишга онгли равишда интилдик. Кам литийли слюдали рудалар учун бу нафақат экологик талаб, балки иқтисодий зарурат ҳамдир. Бугунги кунда саноат чиқиндиси ҳисобланган фосфогипс реагентга, қайта ишлаш қолдиқлари эса цемент саноати учун хомашёга айланади. Натижада биз юқори тозаликдаги литий карбонатини оламиз», — деди «Гиредмет» АЖ техник бўлими бошлиғи Валерий Головко.
Унинг сўзларига кўра, келгуси йили технологияни саноат миқёсида жорий этишга тайёрлаш мақсадида тажриба-саноат синовларини ўтказиш режалаштирилган.