Тошкент, Ўзбекистон — Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев мамлакатда иккинчи атом электр станциясини қуришга тайёргарлик ишлари яқин вақтларда бошланишини маълум қилди. Бу ҳақда у 17 август куни Хоразм вилоятида янги лойиҳаларни ишга тушириш ва истиқболли объектлар қурилишини бошлаш маросимида айтди. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Президенти матбуот хизмати хабар берди.
Давлат раҳбари атом энергетикасини ривожлантиришни иқтисодиётни барқарор электр энергияси билан таъминлаш ва унинг таннархини пасайтириш зарурати билан боғлади. Унинг сўзларига кўра, инвесторларни биринчи навбатда электр энергиясининг нархи ва уни етказиб бериш кафолатлари қизиқтиради.
«Бугун сизларга бир сирни очмоқчиман: яқин вақтларда иккинчи атом станцияси бўйича ҳам катта тайёргарлик ишларини бошлаймиз», — деди Мирзиёев.
Президент янги инвестицияларни жалб қилиш учун 2030 йилгача мамлакатни ривожлантириш стратегиясини амалга ошириш, ишончли энергия таъминотини таъминлаш ва электр энергияси қийматини пасайтириш бўйича чоралар кўриш зарурлигини таъкидлади.
Мирзиёев, шунингдек, Жиззах вилоятида амалга оширилаётган интеграциялашган атом электр станцияси лойиҳасини эслатди. Унинг таъкидлашича, яқин вақтларга қадар Ўзбекистонда бундай объект қурилишини тасаввур қилиш қийин эди.
Атом энергетикасини ривожлантириш режалари аввалроқ халқаро даражада ҳам муҳокама қилинган. 5 июнь куни Мирзиёев Санкт-Петербург халқаро иқтисодий форумининг ялпи мажлисида Ўзбекистонда Россия билан ҳамкорликда атом электр станциялари қурилишини давом эттириш ниятини билдирган эди.
Президентнинг сўзларига кўра, интеграциялашган АЭС мамлакат энергетика хавфсизлиги учун стратегик аҳамиятга эга лойиҳа ҳисобланади. Чунки яқин 10 йил ичида Ўзбекистоннинг электр энергиясига бўлган эҳтиёжи икки баробарга ошиши мумкин. У мамлакатда уран захиралари катталигини ҳам таъкидлаб, Ўзбекистон уран захиралари бўйича дунёда ўнинчи, қазиб олиш бўйича эса бешинчи ўринда туришини қайд этди.
2025 йил декабрь ойида «Ўзатому» раҳбари Ўзбекистонда катта қувватли иккинчи АЭС қурилиши эҳтимолини билдирган эди. Бироқ ўша вақтда уни амалга ошириш бўйича аниқ режалар мавжуд эмас эди. Шу билан бирга, Жиззах вилоятидаги майдонда яна иккита йирик энергетика блокини жойлаштириш имконияти мавжуд.
Аввалроқ «Ўзатому»нинг собиқ раҳбари Азим Аҳмедхожаев Жиззах вилоятининг Фориш туманини яна бир атом электр станцияси қурилиши учун истиқболли майдон сифатида тилга олган эди. Унинг сўзларига кўра, ҳудуд етарлича ўрганилган ва қўшимча лойиҳаларни нисбатан тез амалга ошириш имконини беради.
Жиззах вилоятида амалга оширилаётган интеграциялашган АЭС лойиҳаси 3+ авлодга мансуб ВВЭР-1000 реакторларига эга иккита йирик энергетика блоки ҳамда ҳар бири 55 МВт қувватга эга РИТМ-200Н реакторлари ўрнатилган иккита кичик қувватли энергетика блокини қуришни назарда тутади.
Станциянинг умумий қуввати 2,1 ГВтдан ортиқ бўлади. Шундан 2 ГВт йирик АЭС ҳиссасига, 110 МВт эса кичик қувватли станция ҳиссасига тўғри келади.
2025 йил сентябрь ойида «Ўзатому» ва «Росатом» лойиҳанинг янги конфигурацияси бўйича келишиб олди. Октябрь ойида Жиззах вилоятидаги кичик АЭС қурилиш майдонида РИТМ-200Н реакторли энергетика блоки котловани учун тупроқ қазиш ишлари бошланди. 2026 йил март ойида бу ерда биринчи бетон ишлари бошланди.
4 июнь куни Жиззах вилоятининг Фориш туманида интеграциялашган АЭСнинг биринчи энергетика блокини барпо этишга бағишланган тамал тоши қўйиш маросими бўлиб ўтди.
Биринчи бетонни қуйиш станция қурилишининг расмий бошланганини англатди.
Шу фон да Президентнинг иккинчи атом электр станциясига тайёргарлик ишлари бошланиши ҳақидаги баёноти Ўзбекистоннинг атом энергетикаси дастури янада кенгайтирилишини англатади.